Theragatha - The Verses of the Senior Monks
Chapter 6: Groups of Six Verses
- A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).
Uruveḷakassapatheragāthā
375 "Disvāna pāṭihīrāni,
gotamassa yasassino;
Na tāvāhaṃ paṇipatiṃ,
issāmānena vañcito.376 Mama sankappamaññāya,
codesi narasārathi;
Tato me āsi saṃvego,
abbhuto lomahaṃsano.377 Pubbe jaṭilabhūtassa,
yā me siddhi parittikā;
Tāhaṃ tadā pabbajiṃ jinasāsane.378 Pubbe yaññena santuṭṭho,
kāmadhātupurakkhato;
Pacchā rāgañca dosañca,
mohañcāpi samūhaniṃ.379 Pubbenivāsaṃ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṃ;
Iddhimā paracittaññū,
dibbasotañca pāpuṇiṃ.380 Yassa catthāya pabbajito,
agārasmānagāriyaṃ;
So me attho anuppatto,
sabbasaṃyojanakkhayo"ti.
Tekicchakārittheragāthā
381 "Atihitā vīhi,
khalagatā sālī;
Na ca labhe piṇḍaṃ,
kathamahaṃ kassaṃ".382 "Buddhamappameyyaṃ anussara pasanno,
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo.383 Dhammamappameyyaṃ anussara pasanno,
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo.384 Saṃghamappameyyaṃ anussara pasanno,
Pītiyā phuṭasarīro hohisi satatamudaggo".385 "Abbhokāse viharasi,
Sītā hemantikā imā ratyo;
Mā sītena pareto vihaññittho,
Pavisa tvaṃ vihāraṃ phusitaggaḷaṃ".386 "Phusissaṃ catasso appamaññāyo,
Tāhi ca sukhito viharissaṃ;
Nāhaṃ sītena vihaññissaṃ,
Aniñjito viharanto"ti.
Mahānāgattheragāthā
387 "Yassa sabrahmacārīsu,
gāravo nūpalabbhati;
Parihāyati saddhammā,
maccho appodake yathā.388 Yassa sabrahmacārīsu,
gāravo nūpalabbhati;
Na virūhati saddhamme,
khette bījaṃva pūtikaṃ.389 Yassa sabrahmacārīsu,
gāravo nūpalabbhati;
Ārakā hoti nibbānā,
dhammarājassa sāsane.390 Yassa sabrahmacārīsu,
gāravo upalabbhati;
Na vihāyati saddhammā,
maccho391 Yassa sabrahmacārīsu,
gāravo upalabbhati;
So virūhati saddhamme,
khette bījaṃva bhaddakaṃ.392 Yassa sabrahmacārīsu,
gāravo upalabbhati;
Santike hoti nibbānaṃ,
dhammarājassa sāsane"ti.
Kullattheragāthā
393 "Kullo sivathikaṃ gantvā,
addasa itthimujjhitaṃ;
Apaviddhaṃ susānasmiṃ,
khajjantiṃ kimihī phuṭaṃ.394 Āturaṃ asuciṃ pūtiṃ,
passa kulla samussayaṃ;
Uggharantaṃ paggharantaṃ,
bālānaṃ abhinanditaṃ.395 Dhammādāsaṃ gahetvāna,
ñāṇadassanapattiyā;
Paccavekkhiṃ imaṃ kāyaṃ,
tucchaṃ santarabāhiraṃ.396 Yathā idaṃ tathā etaṃ,
yathā etaṃ tathā idaṃ;
Yathā adho tathā uddhaṃ,
yathā uddhaṃ tathā adho.397 Yathā divā tathā rattiṃ,
yathā rattiṃ tathā divā;
Yathā pure tathā pacchā,
yathā pacchā tathā pure.398 Pañcangikena turiyena,
Na ratī hoti tādisī;
Yathā ekaggacittassa,
Sammā dhammaṃ vipassato"ti.
Mālukyaputtattheragāthā
399 "Manujassa pamattacārino,
Taṇhā vaḍḍhati māluvā viya;
So Phalamicchaṃva vanasmi vānaro.400 Yaṃ esā taṇhā loke visattikā;
Sokā tassa pavaḍḍhanti,
401 Yo cetaṃ taṇhaṃ loke duraccayaṃ;
Sokā tamhā papatanti,
udabindūva pokkharā.402 Taṃ vo vadāmi bhaddaṃ vo,
yāvantettha samāgatā;
Taṇhāya mūlaṃ khaṇatha,
usīratthova bīraṇaṃ;
Mā vo naḷaṃva sotova,
māro bhañji punappunaṃ.403 Karotha buddhavacanaṃ,
khaṇo vo mā upaccagā;
Khaṇātītā hi socanti,
nirayamhi samappitā.404 Pamādo rajo pamādānupatito rajo;
Appamādena vijjāya,
abbahe sallamattano"ti.
Sappadāsattheragāthā
405 "Paṇṇavīsativassāni,
yato pabbajito ahaṃ;
Accharāsanghātamattampi,
cetosantimanajjhagaṃ.406 Aladdhā cittassekaggaṃ,
kāmarāgena Bāhā paggayha kandanto,
vihārā407 Satthaṃ vā āharissāmi,
Ko attho jīvitena me;
Kathaṃ hi sikkhaṃ paccakkhaṃ,
Kālaṃ kubbetha mādiso.408 Tadāhaṃ khuramādāya,
mañcakamhi upāvisiṃ;
Parinīto khuro āsi,
dhamaniṃ chettumattano.409 Tato me manasīkāro,
yoniso udapajjatha;
Ādīnavo pāturahu,
nibbidā samatiṭṭhatha.410 Tato cittaṃ vimucci me,
passa dhammasudhammataṃ;
Tisso vijjā anuppattā,
kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Kātiyānattheragāthā
411 "Uṭṭhehi nisīda kātiyāna,
Mā niddābahulo ahu jāgarassu;
Mā taṃ alasaṃ pamattabandhu,
Kūṭeneva jinātu maccurājā.412 Evaṃ jātijarātivattate taṃ;
So karohi sudīpamattano tvaṃ,
Na hi tāṇaṃ tava vijjateva aññaṃ.413 Satthā hi vijesi maggametaṃ,
Sangā jātijarābhayā atītaṃ;
Pubbāpararattamappamatto,
Anuyuñjassu daḷhaṃ karohi yogaṃ.414 Purimāni pamuñca bandhanāni,
Sanghāṭikhuramuṇḍabhikkhabhojī;
Mā khiḍḍāratiñca mā niddaṃ,
Anuyuñjittha jhāya kātiyāna.415 Jhāyāhi jināhi kātiyāna,
Yogakkhemapathesu Pappuyya anuttaraṃ visuddhiṃ,
Parinibbāhisi vārināva joti.416 Pajjotakaro parittaraṃso,
Vātena vinamyate latāva;
Evampi tuvaṃ anādiyāno,
Māraṃ indasagotta niddhunāhi;
So vedayitāsu vītarāgo,
Kālaṃ kankha idheva sītibhūto"ti.
Migajālattheragāthā
417 "Sudesito cakkhumatā,
buddhenādiccabandhunā;
Sabbasaṃyojanātīto,
sabbavaṭṭavināsano.418 Niyyāniko uttaraṇo,
taṇhāmūlavisosano;
Visamūlaṃ āghātanaṃ,
chetvā pāpeti nibbutiṃ.419 Aññāṇamūlabhedāya,
kammayantavighāṭano;
Viññāṇānaṃ pariggahe,
ñāṇavajiranipātano.420 Vedanānaṃ viññāpano,
upādānappamocano;
Bhavaṃ angārakāsuṃva,
ñāṇena421 Mahāraso sugambhīro,
jarāmaccunivāraṇo;
Ariyo aṭṭhangiko maggo,
dukkhūpasamano sivo.422 Kammaṃ kammanti ñatvāna,
vipākañca vipākato;
Paṭiccuppannadhammānaṃ,
yathāvālokadassano;
Mahākhemangamo santo,
pariyosānabhaddako"ti.
Purohitaputtajentatheragāthā
423 "Jātimadena mattohaṃ,
bhogaissariyena ca;
Saṇṭhānavaṇṇarūpena,
madamatto acārihaṃ.424 Nāttano samakaṃ kañci,
atirekaṃ ca maññisaṃ;
Atimānahato bālo,
patthaddho ussitaddhajo.425 Mātaraṃ pitarañcāpi,
aññepi garusammate;
Na kañci abhivādesiṃ,
mānatthaddho anādaro.426 Disvā vināyakaṃ aggaṃ,
sārathīnaṃ varuttamaṃ;
Tapantamiva ādiccaṃ,
bhikkhusaṃghapurakkhataṃ.427 Mānaṃ madañca chaḍḍetvā,
vippasannena cetasā;
Sirasā abhivādesiṃ,
sabbasattānamuttamaṃ.428 Atimāno ca omāno,
pahīnā susamūhatā;
Asmimāno samucchinno,
sabbe mānavidhā hatā"ti.
Sumanattheragāthā
429 "Yadā navo pabbajito,
jātiyā sattavassiko;
Iddhiyā abhibhotvāna,
pannagindaṃ mahiddhikaṃ.430 Upajjhāyassa udakaṃ,
anotattā mahāsarā;
Āharāmi tato disvā,
maṃ satthā etadabravi".431 "Sāriputta imaṃ passa,
āgacchantaṃ kumārakaṃ;
ajjhattaṃ susamāhitaṃ.432 Pāsādikena vattena,
kalyāṇairiyāpatho;
Sāmaṇeronuruddhassa,
iddhiyā ca visārado.433 Ājānīyena ājañño,
sādhunā sādhukārito;
Vinīto anuruddhena,
katakiccena sikkhito.434 So patvā paramaṃ santiṃ,
sacchikatvā akuppataṃ;
Sāmaṇero sa sumano,
mā maṃ jaññāti icchatī"ti.
Nhātakamunittheragāthā
435 "Vātarogābhinīto tvaṃ,
viharaṃ kānane vane;
Paviddhagocare lūkhe,
kathaṃ bhikkhu karissasi".436 "Pītisukhena vipulena,
pharitvāna samussayaṃ;
Lūkhampi abhisambhonto,
viharissāmi kānane.437 Bhāvento satta bojjhange,
indriyāni balāni ca;
viharissaṃ anāsavo.438 Vippamuttaṃ kilesehi,
suddhacittaṃ anāvilaṃ;
Abhiṇhaṃ paccavekkhanto,
viharissaṃ anāsavo.439 Ajjhattañca bahiddhā ca,
ye me vijjiṃsu āsavā;
Sabbe asesā ucchinnā,
na ca uppajjare puna.440 Pañcakkhandhā pariññātā,
tiṭṭhanti chinnamūlakā;
Dukkhakkhayo anuppatto,
natthi dāni punabbhavo"ti.
Brahmadattattheragāthā
441 "Akkodhassa kuto kodho,
dantassa samajīvino;
Sammadaññāvimuttassa,
upasantassa tādino.442 Tasseva tena pāpiyo,
yo kuddhaṃ paṭikujjhati;
Kuddhaṃ appaṭikujjhanto,
sangāmaṃ jeti dujjayaṃ.443 Ubhinnamatthaṃ carati,
attano ca parassa ca;
Paraṃ sankupitaṃ ñatvā,
yo sato upasammati.444 Ubhinnaṃ tikicchantaṃ taṃ,
attano ca parassa ca;
Janā maññanti bāloti,
ye dhammassa akovidā.445 āvajja kakacūpamaṃ;
Uppajje ce rase taṇhā,
puttamaṃsūpamaṃ sara.446 Sace dhāvati cittaṃ te,
kāmesu ca bhavesu ca;
Khippaṃ niggaṇha satiyā,
kiṭṭhādaṃ viya duppasun"ti.
Sirimaṇḍatheragāthā
447 "Channamativassati,
vivaṭaṃ nātivassati;
Tasmā channaṃ vivaretha,
evaṃ taṃ nātivassati.448 Maccunābbhahato loko,
jarāya parivārito;
Taṇhāsallena otiṇṇo,
449 Maccunābbhahato loko,
parikkhitto jarāya ca;
Haññati niccamattāṇo,
pattadaṇḍova takkaro.450 Āgacchantaggikhandhāva,
maccu byādhi jarā tayo;
Paccuggantuṃ balaṃ natthi,
javo natthi palāyituṃ.451 Amoghaṃ divasaṃ kayirā,
appena bahukena vā;
Yaṃ yaṃ tadūnaṃ tassa jīvitaṃ.452 Carato tiṭṭhato vāpi,
āsīnasayanassa vā;
Upeti carimā ratti,
na te kālo pamajjitun"ti.
Sabbakāmittheragāthā
453 "Dvipādakoyaṃ asuci,
duggandho Nānākuṇapaparipūro,
vissavanto tato tato.454 Migaṃ nilīnaṃ kūṭena,
baḷiseneva ambujaṃ;
Vānaraṃ viya lepena,
bādhayanti puthujjanaṃ.455 Rūpā saddā rasā gandhā,
phoṭṭhabbā ca manoramā;
Pañca kāmaguṇā ete,
456 Ye etā upasevanti,
rattacittā puthujjanā;
Vaḍḍhenti kaṭasiṃ ghoraṃ,
ācinanti punabbhavaṃ.457 Yo cetā parivajjeti,
sappasseva padā siro;
Somaṃ visattikaṃ loke,
sato samativattati.458 Kāmesvādīnavaṃ disvā,
nekkhammaṃ daṭṭhu khemato;
Nissaṭo sabbakāmehi,
patto me āsavakkhayo"ti.