Theragatha - The Verses of the Senior Monks

Chapter 5: Groups of Five Verses

  • A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).
Rājadattattheragāthā

315 "Bhikkhu Addasa itthimujjhitaṃ;
Apaviddhaṃ susānasmiṃ,
Khajjantiṃ kimihī phuṭaṃ.

316 Yañhi eke jigucchanti,
mataṃ disvāna pāpakaṃ;
Kāmarāgo pāturahu,
andhova

317 Oraṃ odanapākamhā,
tamhā ṭhānā apakkamiṃ;
Satimā sampajānohaṃ,
ekamantaṃ upāvisiṃ.

318 Tato me manasīkāro,
yoniso udapajjatha;
Ādīnavo pāturahu,
nibbidā samatiṭṭhatha.

319 Tato cittaṃ vimucci me,
passa dhammasudhammataṃ;
Tisso vijjā anuppattā,
kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Subhūtattheragāthā

320 "Ayoge yuñjamattānaṃ,
puriso Carañce nādhigaccheyya,
‘taṃ me dubbhagalakkhaṇaṃ’.

321 Abbūḷhaṃ aghagataṃ vijitaṃ,
Ekañce ossajeyya kalīva siyā;
Sabbānipi ce ossajeyya andhova siyā,
Samavisamassa adassanato.

322 Yañhi kayirā tañhi vade,
yaṃ na kayirā na taṃ vade;
Akarontaṃ bhāsamānaṃ,
parijānanti paṇḍitā.

323 Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ,
vaṇṇavantaṃ agandhakaṃ;
Evaṃ subhāsitā vācā,
aphalā hoti akubbato.

324 Yathāpi ruciraṃ pupphaṃ,
Vaṇṇavantaṃ Evaṃ subhāsitā vācā,
Saphalā

Girimānandattheragāthā

325 "Vassati devo yathā sugītaṃ,
Channā me kuṭikā sukhā nivātā;
Tassaṃ viharāmi vūpasanto,
Atha ce patthayasī pavassa deva.

326 Vassati devo yathā sugītaṃ,
Channā me kuṭikā sukhā nivātā;
Tassaṃ viharāmi santacitto,
Atha ce patthayasī pavassa deva.

327 Vassati devo,
… pe …
tassaṃ viharāmi vītarāgo,
… pe …

328 Vassati devo,
… pe …
tassaṃ viharāmi vītadoso,
… pe …

329 Vassati devo,
… pe …
tassaṃ viharāmi vītamoho,
Atha ce patthayasī pavassa devā"ti.

Sumanattheragāthā

330 "Yaṃ patthayāno dhammesu,
upajjhāyo anuggahi;
Amataṃ abhikankhantaṃ,
kataṃ kattabbakaṃ mayā.

331 Anuppatto sacchikato,
sayaṃ dhammo anītiho;
Visuddhañāṇo nikkankho,
byākaromi tavantike.

332 Pubbenivāsaṃ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṃ;
Sadattho me anuppatto,
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

333 Appamattassa me sikkhā,
sussutā tava sāsane;
Sabbe me āsavā khīṇā,
natthi dāni punabbhavo.

334 Anusāsi maṃ ariyavatā,
Anukampi anuggahi;
Amogho tuyhamovādo,
Antevāsimhi sikkhito"ti.

Vaḍḍhattheragāthā

335 "Sādhū hi kira me mātā,
Patodaṃ upadaṃsayi;
Yassāhaṃ vacanaṃ sutvā,
Anusiṭṭho janettiyā;
Āraddhavīriyo pahitatto,
Patto sambodhimuttamaṃ.

336 Arahā dakkhiṇeyyomhi,
tevijjo amataddaso;
Jetvā namucino senaṃ,
viharāmi anāsavo.

337 Ajjhattañca bahiddhā ca,
ye me vijjiṃsu āsavā;
Sabbe asesā ucchinnā,
na ca uppajjare puna.

338 Visāradā kho bhaginī,
etamatthaṃ abhāsayi;
‘Apihā nūna mayipi,
vanatho te na vijjati’.

339 Pariyantakataṃ dukkhaṃ,
antimoyaṃ samussayo;
Jātimaraṇasaṃsāro,
natthi dāni punabbhavo"ti.

Nadīkassapattheragāthā

340 "Atthāya vata me buddho,
nadiṃ nerañjaraṃ agā;
Yassāhaṃ dhammaṃ sutvāna,
micchādiṭṭhiṃ vivajjayiṃ.

341 Yajiṃ uccāvace yaññe,
aggihuttaṃ juhiṃ ahaṃ;
‘Esā suddhī’ti maññanto,

342 parāmāsena mohito;
Asuddhiṃ maññisaṃ suddhiṃ,
andhabhūto aviddasu.

343 Micchādiṭṭhi pahīnā me,
bhavā sabbe Juhāmi dakkhiṇeyyaggiṃ,
namassāmi tathāgataṃ.

344 Mohā sabbe pahīnā me,
bhavataṇhā padālitā;
Vikkhīṇo jātisaṃsāro,
natthi dāni punabbhavo"ti.

Gayākassapattheragāthā

345 "Pāto tikkhattuṃ divasassahaṃ;
Otariṃ udakaṃ sohaṃ,
gayāya gayaphagguyā.

346 ‘Yaṃ mayā pakataṃ pāpaṃ,
pubbe aññāsu jātisu;
Taṃ dānīdha pavāhemi’,
evaṃdiṭṭhi pure ahuṃ.

347 Sutvā subhāsitaṃ vācaṃ,
dhammatthasahitaṃ padaṃ;
Tathaṃ yāthāvakaṃ atthaṃ,
yoniso paccavekkhisaṃ.

348 Ninhātasabbapāpomhi,
nimmalo payato suci;
Suddho suddhassa dāyādo,
putto buddhassa oraso.

349 Ogayhaṭṭhangikaṃ sotaṃ,
sabbapāpaṃ pavāhayiṃ;
Tisso vijjā ajjhagamiṃ,
kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Vakkalittheragāthā

350 "Vātarogābhinīto tvaṃ,
viharaṃ kānane vane;
Paviṭṭhagocare lūkhe,
kathaṃ bhikkhu karissasi".

351 "Pītisukhena vipulena,
pharamāno samussayaṃ;
Lūkhampi abhisambhonto,
viharissāmi kānane.

352 Bhāvento satipaṭṭhāne,
indriyāni balāni ca;
Bojjhangāni ca bhāvento,
viharissāmi kānane.

353 Āraddhavīriye pahitatte,
Samagge sahite disvā,
Viharissāmi kānane.

354 Anussaranto sambuddhaṃ,
Atandito rattindivaṃ,
viharissāmi kānane"ti.

Vijitasenattheragāthā

355 "Olaggessāmi te citta,
āṇidvāreva hatthinaṃ;
Na taṃ pāpe niyojessaṃ,

356 Tvaṃ olaggo na gacchasi,
Dvāravivaraṃ gajova alabhanto;
Na ca cittakali punappunaṃ,

357 Yathā kuñjaraṃ adantaṃ,
Navaggahamankusaggaho;
Balavā āvatteti akāmaṃ,
Evaṃ āvattayissaṃ taṃ.

358 Yathā varahayadamakusalo,
Sārathi pavaro dameti ājaññaṃ;
Evaṃ damayissaṃ taṃ,
Patiṭṭhito pañcasu balesu.

359 Satiyā taṃ nibandhissaṃ,
Vīriyadhuraniggahito,
Na yito dūraṃ gamissase cittā"ti.

Yasadattattheragāthā

360 "Upārambhacitto dummedho,
suṇāti jinasāsanaṃ;
Ārakā hoti saddhammā,
nabhaso pathavī yathā.

361 Upārambhacitto dummedho,
suṇāti jinasāsanaṃ;
Parihāyati saddhammā,
kāḷapakkheva candimā.

362 Upārambhacitto dummedho,
suṇāti jinasāsanaṃ;
Parisussati saddhamme,
maccho appodake yathā.

363 Upārambhacitto dummedho,
suṇāti jinasāsanaṃ;
Na virūhati saddhamme,
khette bījaṃva pūtikaṃ.

364 Yo ca tuṭṭhena cittena,
suṇāti jinasāsanaṃ;
Khepetvā āsave sabbe,
sacchikatvā akuppataṃ;
Pappuyya paramaṃ santiṃ,
parinibbātināsavo"ti.

Soṇakuṭikaṇṇattheragāthā

365 "Upasampadā ca me laddhā,
vimutto camhi anāsavo;
So ca me bhagavā diṭṭho,
vihāre ca sahāvasiṃ.

366 Bahudeva rattiṃ bhagavā,
abbhokāsetināmayi;
Vihārakusalo satthā,
vihāraṃ pāvisī tadā.

367 Santharitvāna sanghāṭiṃ,
seyyaṃ kappesi gotamo;
Sīho selaguhāyaṃva,
pahīnabhayabheravo.

368 Tato kalyāṇavākkaraṇo,
sammāsambuddhasāvako;
Soṇo abhāsi saddhammaṃ,
buddhaseṭṭhassa sammukhā.

369 Pañcakkhandhe pariññāya,
Bhāvayitvāna añjasaṃ;
Pappuyya paramaṃ santiṃ,

Kosiyattheragāthā

370 "Yo ve garūnaṃ vacanaññu dhīro,
Vase ca tamhi janayetha pemaṃ;
So bhattimā nāma ca hoti paṇḍito,
Ñatvā ca dhammesu visesi assa.

371 Yaṃ āpadā uppatitā uḷārā,
Nakkhambhayante paṭisankhayantaṃ;
So thāmavā nāma ca hoti paṇḍito,
Ñatvā ca dhammesu visesi assa.

372 Yo ve samuddova ṭhito anejo,
Gambhīrapañño nipuṇatthadassī;
Asaṃhāriyo nāma ca hoti paṇḍito,
Ñatvā ca dhammesu visesi assa.

373 Bahussuto dhammadharo ca hoti,
Dhammassa hoti anudhammacārī;
So tādiso nāma ca hoti paṇḍito,
Ñatvā ca dhammesu visesi assa.

374 Atthañca yo jānāti bhāsitassa,
Atthañca ñatvāna tathā karoti;
Atthantaro nāma sa hoti paṇḍito,
Ñatvā ca dhammesu visesi assā"ti.