Theragatha - The Verses of the Senior Monks

Chapter 17: Groups of Thirty Verses

  • A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).
Phussattheragāthā

949 Pāsādike bahū disvā,
bhāvitatte susaṃvute;
Isi apucchi phussasavhayaṃ.

950 "Kiṃchandā kimadhippāyā,
kimākappā bhavissare;
Anāgatamhi kālamhi,
taṃ me akkhāhi pucchito".

951 "Suṇohi vacanaṃ mayhaṃ,
isipaṇḍarasavhaya;
Sakkaccaṃ upadhārehi,
ācikkhissāmyanāgataṃ.

952 Kodhanā upanāhī ca,
makkhī thambhī saṭhā bahū;
Ussukī nānāvādā ca,
bhavissanti anāgate.

953 Aññātamānino dhamme,
gambhīre tīragocarā;
Lahukā agarū dhamme,
aññamaññamagāravā.

954 Bahū ādīnavā loke,
uppajjissantyanāgate;
Sudesitaṃ imaṃ dhammaṃ,

955 Guṇahīnāpi saṃghamhi,
Balavanto bhavissanti,
mukharā assutāvino.

956 Guṇavantopi saṃghamhi,
voharantā yathātthato;
Dubbalā te bhavissanti,
hirīmanā anatthikā.

957 Rajataṃ jātarūpañca,
khettaṃ vatthumajeḷakaṃ;
Dāsidāsañca dummedhā,
sādiyissantyanāgate.

958 Ujjhānasaññino bālā,
sīlesu asamāhitā;
Unnaḷā vicarissanti,
kalahābhiratā magā.

959 Uddhatā ca bhavissanti,
nīlacīvarapārutā;
Kuhā thaddhā lapā singī,
carissantyariyā viya.

960 Telasaṇṭhehi kesehi,
capalā añjanakkhikā;
Rathiyāya gamissanti,
dantavaṇṇikapārutā.

961 Ajegucchaṃ vimuttehi,
surattaṃ arahaddhajaṃ;
Jigucchissanti kāsāvaṃ,
odātesu samucchitā.

962 Lābhakāmā bhavissanti,
kusītā hīnavīriyā;
Kicchantā vanapatthāni,
gāmantesu vasissare.

963 Ye ye lābhaṃ labhissanti,
micchājīvaratā sadā;
Te teva anusikkhantā,
bhajissanti asaṃyatā.

964 Ye ye alābhino lābhaṃ,
na te pujjā bhavissare;
Supesalepi te dhīre,
sevissanti na te tadā.

965 garahantā sakaṃ dhajaṃ;
Titthiyānaṃ dhajaṃ keci,
dhārissantyavadātakaṃ.

966 Agāravo ca kāsāve,
tadā tesaṃ bhavissati;
Paṭisankhā ca kāsāve,
bhikkhūnaṃ na bhavissati.

967 Abhibhūtassa dukkhena,
sallaviddhassa ruppato;
Paṭisankhā mahāghorā,
nāgassāsi acintiyā.

968 Chaddanto hi tadā disvā,
surattaṃ arahaddhajaṃ;
Tāvadeva bhaṇī gāthā,
gajo atthopasaṃhitā.

969 ‘Anikkasāvo kāsāvaṃ,
yo vatthaṃ Apeto damasaccena,
na so kāsāvamarahati.

970 Yo ca vantakasāvassa,
sīlesu susamāhito;
Upeto damasaccena,
sa ve kāsāvamarahati.

971 Vipannasīlo dummedho,
pākaṭo kāmakāriyo;
Vibbhantacitto nissukko,
na so kāsāvamarahati.

972 Yo ca sīlena sampanno,
vītarāgo samāhito;
Odātamanasankappo,
sa ve kāsāvamarahati.

973 Uddhato unnaḷo bālo,
sīlaṃ yassa na vijjati;
Odātakaṃ arahati,
kāsāvaṃ kiṃ karissati.

974 Bhikkhū ca bhikkhuniyo ca,
duṭṭhacittā anādarā;
Tādīnaṃ mettacittānaṃ,
niggaṇhissantyanāgate.

975 Sikkhāpentāpi therehi,
bālā cīvaradhāraṇaṃ;
Na suṇissanti dummedhā,
pākaṭā kāmakāriyā.

976 Te tathā sikkhitā bālā,
aññamaññaṃ agāravā;
Nādiyissantupajjhāye,
khaḷunko viya sārathiṃ.

977 Evaṃ anāgataddhānaṃ,
paṭipatti bhavissati;
Bhikkhūnaṃ bhikkhunīnañca,
patte kālamhi pacchime’.

978 Purā āgacchate etaṃ,
anāgataṃ mahabbhayaṃ;
Subbacā hotha sakhilā,
aññamaññaṃ sagāravā.

979 Mettacittā kāruṇikā,
Hotha sīlesu saṃvutā;
Āraddhavīriyā pahitattā,
Niccaṃ daḷhaparakkamā.

980 Pamādaṃ bhayato disvā,
Appamādañca khemato;
Bhāvethaṭṭhangikaṃ maggaṃ,

Sāriputtattheragāthā

981 "Yathācārī yathāsato satīmā,
Ajjhattarato samāhitatto,
Eko santusito tamāhu bhikkhuṃ.

982 Allaṃ sukkhaṃ Na bāḷhaṃ suhito siyā;
Ūnūdaro mitāhāro,
Sato bhikkhu paribbaje.

983 Cattāro pañca ālope,
abhutvā udakaṃ pive;
Alaṃ phāsuvihārāya,
pahitattassa bhikkhuno.

984 cīvaraṃ Alaṃ phāsuvihārāya,
pahitattassa bhikkhuno.

985 Pallankena nisinnassa,
jaṇṇuke nābhivassati;
Alaṃ phāsuvihārāya,
pahitattassa bhikkhuno.

986 Yo sukhaṃ dukkhato adda,
dukkhamaddakkhi sallato;
kena lokasmi kiṃ siyā.

987 Mā me kadāci pāpiccho,
kusīto hīnavīriyo;
Appassuto anādaro,
kena lokasmi kiṃ siyā.

988 Bahussuto ca medhāvī,
sīlesu susamāhito;
Cetosamathamanuyutto,
api muddhani tiṭṭhatu.

989 Yo papañcamanuyutto,
papañcābhirato mago;
Virādhayī so nibbānaṃ,
yogakkhemaṃ anuttaraṃ.

990 Yo ca papañcaṃ hitvāna,
nippapañcapathe rato;
Ārādhayī so nibbānaṃ,
yogakkhemaṃ anuttaraṃ.

991 Gāme vā yadi vāraññe,
Ninne vā yadi vā thale;
Yattha arahanto viharanti,
Taṃ bhūmirāmaṇeyyakaṃ.

992 yattha na ramatī jano;
Vītarāgā ramissanti,
na te kāmagavesino.

993 Nidhīnaṃva pavattāraṃ,
yaṃ passe vajjadassinaṃ;
Niggayhavādiṃ medhāviṃ,
tādisaṃ paṇḍitaṃ bhaje;
Tādisaṃ bhajamānassa,
seyyo hoti na pāpiyo.

994 Ovadeyyānusāseyya,
asabbhā ca nivāraye;
Satañhi so piyo hoti,
asataṃ hoti appiyo.

995 Aññassa bhagavā buddho,
dhammaṃ desesi cakkhumā;
Dhamme desiyamānamhi,
sotamodhesimatthiko;
Taṃ me amoghaṃ savanaṃ,
vimuttomhi anāsavo.

996 Neva pubbenivāsāya,
napi dibbassa cakkhuno;
Cetopariyāya iddhiyā,
cutiyā upapattiyā;
Sotadhātuvisuddhiyā,
paṇidhī me na vijjati".

997 "Rukkhamūlaṃva nissāya,
muṇḍo sanghāṭipāruto;
Paññāya uttamo thero,

998 Avitakkaṃ samāpanno,
sammāsambuddhasāvako;
Ariyena tuṇhībhāvena,
upeto hoti tāvade.

999 Yathāpi pabbato selo,
acalo suppatiṭṭhito;
Evaṃ pabbatova na vedhati".

1000 "Anangaṇassa posassa,
niccaṃ sucigavesino;
Vālaggamattaṃ pāpassa,
abbhamattaṃva khāyati.

1001 Nābhinandāmi maraṇaṃ,
nābhinandāmi jīvitaṃ;
Nikkhipissaṃ imaṃ kāyaṃ,
sampajāno patissato.

1002 Nābhinandāmi maraṇaṃ,
nābhinandāmi jīvitaṃ;
Kālañca paṭikankhāmi,
nibbisaṃ bhatako yathā".

1003 "Ubhayena midaṃ maraṇameva,
Nāmaraṇaṃ pacchā vā pure vā;
Paṭipajjatha mā vinassatha,
Khaṇo vo mā upaccagā.

1004 Nagaraṃ yathā paccantaṃ,
guttaṃ santarabāhiraṃ;
Evaṃ gopetha attānaṃ,
khaṇo vo mā upaccagā;
Khaṇātītā hi socanti,
nirayamhi samappitā".

1005 "Upasanto uparato,
mantabhāṇī anuddhato;
Dhunāti pāpake dhamme,
dumapattaṃva māluto.

1006 Upasanto uparato,
mantabhāṇī anuddhato;
dumapattaṃva māluto.

1007 Upasanto anāyāso,
vippasanno anāvilo;
Kalyāṇasīlo medhāvī,
dukkhassantakaro siyā".

1008 "Na vissase ekatiyesu evaṃ,
Agārisu pabbajitesu Sādhūpi hutvā na asādhu honti,
Asādhu hutvā puna sādhu honti.

1009 Kāmacchando ca byāpādo,
thinamiddhañca bhikkhuno;
Uddhaccaṃ vicikicchā ca,
pañcete cittakelisā.

1010 Yassa sakkariyamānassa,
asakkārena cūbhayaṃ;
Samādhi na vikampati,
appamādavihārino.

1011 Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ,
sukhumadiṭṭhivipassakaṃ;
Upādānakkhayārāmaṃ,
āhu sappuriso iti.

1012 Mahāsamuddo pathavī,
pabbato anilopi ca;
Upamāya na yujjanti,
satthu varavimuttiyā.

1013 Cakkānuvattako thero,
mahāñāṇī samāhito;
Pathavāpaggisamāno,
na rajjati na dussati.

1014 Paññāpāramitaṃ patto,
mahābuddhi Ajaḷo jaḷasamāno,
sadā carati nibbuto.

1015 Pariciṇṇo mayā satthā,
… pe …
bhavanetti samūhatā.

1016 Sampādethappamādena,
esā me anusāsanī;
Handāhaṃ parinibbissaṃ,
vippamuttomhi sabbadhī"ti.

Ānandattheragāthā

1017 "Pisuṇena ca kodhanena ca,
Maccharinā ca vibhūtanandinā;
Sakhitaṃ na kareyya paṇḍito,
Pāpo kāpurisena sangamo.

1018 Saddhena ca pesalena ca,
Paññavatā bahussutena ca;
Sakhitaṃ kareyya paṇḍito,
Bhaddo sappurisena sangamo.

1019 Passa cittakataṃ bimbaṃ,
… pe …
yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.

1020 Passa cittakataṃ bimbaṃ,
… pe …
vatthehi sobhati.

1021 Alattakakatā,
… pe …
no ca pāragavesino.

1022 Aṭṭhapadakatā,
… pe …
no ca pāragavesino.

1023 Añjanīva navā,
… pe …
no ca pāragavesino.

1024 Bahussuto cittakathī,
buddhassa paricārako;
Pannabhāro visaññutto,
seyyaṃ kappeti gotamo.

1025 Khīṇāsavo visaññutto,
sangātīto sunibbuto;
Dhāreti antimaṃ dehaṃ,
jātimaraṇapāragū.

1026 Yasmiṃ patiṭṭhitā dhammā,
buddhassādiccabandhuno;
Nibbānagamane magge,
soyaṃ tiṭṭhati gotamo.

1027 Dvāsīti buddhato gaṇhiṃ,
dve sahassāni bhikkhuto;
Caturāsītisahassāni,
ye me dhammā pavattino.

1028 Appassutāyaṃ puriso,
balibaddova jīrati;
Maṃsāni tassa vaḍḍhanti,
paññā tassa na vaḍḍhati.

1029 Bahussuto appassutaṃ,
yo sutenātimaññati;
Andho padīpadhārova,
tatheva paṭibhāti maṃ.

1030 Bahussutaṃ upāseyya,
sutañca na vināsaye;
Taṃ mūlaṃ brahmacariyassa,
tasmā dhammadharo siyā.

1031 Pubbāparaññū atthaññū,
niruttipadakovido;
Suggahītañca gaṇhāti,
atthañcopaparikkhati.

1032 ussahitvā tuleti taṃ;
Samaye so padahati,
ajjhattaṃ susamāhito.

1033 Bahussutaṃ dhammadharaṃ,
sappaññaṃ buddhasāvakaṃ;
Dhammaviññāṇamākankhaṃ,
taṃ bhajetha tathāvidhaṃ.

1034 Bahussuto dhammadharo,
kosārakkho mahesino;
Cakkhu sabbassa lokassa,
pūjanīyo bahussuto.

1035 Dhammārāmo dhammarato,
dhammaṃ anuvicintayaṃ;
Dhammaṃ anussaraṃ bhikkhu,
saddhammā na parihāyati.

1036 Sarīrasukhagiddhassa,
kuto samaṇaphāsutā.

1037 Na pakkhanti disā sabbā,
dhammā na paṭibhanti maṃ;
Gate kalyāṇamittamhi,
andhakāraṃva khāyati.

1038 Abbhatītasahāyassa,
atītagatasatthuno;
Natthi etādisaṃ mittaṃ,
yathā kāyagatā sati.

1039 Ye purāṇā atītā te,
navehi na sameti me;
Svajja ekova jhāyāmi,
vassupetova pakkhimā".

1040 "Dassanāya nānāverajjake bahū;
Mā vārayittha sotāro,
passantu samayo mamaṃ".

1041 "Dassanāya nānāverajjake puthu;
Karoti satthā okāsaṃ,
na nivāreti cakkhumā.

1042 Paṇṇavīsativassāni,
sekhabhūtassa me sato;
Na kāmasaññā uppajji,
passa dhammasudhammataṃ.

1043 Paṇṇavīsativassāni,
sekhabhūtassa me sato;
Na dosasaññā uppajji,
passa dhammasudhammataṃ.

1044 Paṇṇavīsativassāni,
bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ;
Mettena kāyakammena,
chāyāva

1045 Paṇṇavīsativassāni,
bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ;
Mettena vacīkammena,
chāyāva anapāyinī.

1046 Paṇṇavīsativassāni,
bhagavantaṃ upaṭṭhahiṃ;
Mettena manokammena,
chāyāva anapāyinī.

1047 Buddhassa cankamantassa,
piṭṭhito anucankamiṃ;
Dhamme desiyamānamhi,
ñāṇaṃ me udapajjatha.

1048 Ahaṃ sakaraṇīyomhi,
sekho appattamānaso;
Satthu ca parinibbānaṃ,
yo amhaṃ anukampako.

1049 Tadāsi yaṃ bhiṃsanakaṃ,
tadāsi lomahaṃsanaṃ;
Sabbākāravarūpete,
sambuddhe parinibbute".

1050 "Bahussuto dhammadharo,
kosārakkho mahesino;
Cakkhu sabbassa lokassa,
ānando parinibbuto.

1051 Bahussuto dhammadharo,
kosārakkho mahesino;
Cakkhu sabbassa lokassa,
andhakāre tamonudo.

1052 Gatimanto satimanto,
dhitimanto ca yo isi;
Saddhammadhārako thero,
ānando ratanākaro".

1053 "Pariciṇṇo mayā satthā,
kataṃ buddhassa sāsanaṃ;
Ohito garuko bhāro,
natthi dāni punabbhavo"ti.