Sutta Nipata Chapter 5: The Chapter of the Way to Beyond - Parayanavagga

  • A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).

Vatthugāthā

976Kosalānaṃ purā rammā,
agamā dakkhiṇāpathaṃ;
Ākiñcaññaṃ patthayāno,
brāhmaṇo mantapāragū.

977So assakassa visaye,
aḷakassa samāsane;
Vasi godhāvarīkūle,
uñchena ca phalena ca.

978Tasseva upanissāya,
gāmo ca vipulo ahu;
Tato jātena āyena,
mahāyaññamakappayi.

979Mahāyaññaṃ yajitvāna,
puna pāvisi assamaṃ;
Tasmiṃ paṭipaviṭṭhamhi,
añño āgañchi brāhmaṇo.

980Ugghaṭṭapādo tasito,
pankadanto rajassiro;
So ca naṃ upasankamma,
satāni pañca yācati.

981Tamenaṃ bāvarī disvā,
āsanena nimantayi;
Sukhañca kusalaṃ pucchi,
idaṃ vacanamabravi.

982"Yaṃ kho mama deyyadhammaṃ,
Sabbaṃ visajjitaṃ mayā;
Anujānāhi me brahme,
Natthi pañcasatāni me".

983"Sace me yācamānassa,
bhavaṃ nānupadassati;
Sattame divase tuyhaṃ,
muddhā phalatu sattadhā".


984Abhisankharitvā kuhako,
bheravaṃ so akittayi;
Tassa taṃ vacanaṃ sutvā,
bāvarī dukkhito ahu.

985Ussussati anāhāro,
Sokasallasamappito;
Athopi evaṃ cittassa,
Jhāne na ramatī mano.

986Utrastaṃ dukkhitaṃ disvā,
Devatā atthakāminī;
Bāvariṃ upasankamma,
Idaṃ vacanamabravi.

987"Na so muddhaṃ pajānāti,
Kuhako so dhanatthiko;
Muddhani muddhapāte vā,
Ñāṇaṃ tassa na vijjati".

988"Bhotī carahi jānāsi,
Taṃ me akkhāhi pucchitā;
Muddhaṃ muddhādhipātañca,
Taṃ suṇoma vaco tava".

989"Ahampetaṃ na jānāmi,
Ñāṇamettha na vijjati;
Muddhani muddhādhipāte ca,
Jinānaṃ hettha dassanaṃ".

990"Atha ko carahi jānāti,
Asmiṃ pathavimaṇḍale;
Muddhaṃ muddhādhipātañca,
Taṃ me akkhāhi devate".

991"Purā kapilavatthumhā,
Nikkhanto lokanāyako;
Apacco okkākarājassa,
Sakyaputto pabhankaro.


992So hi brāhmaṇa sambuddho,
Sabbadhammāna pāragū;
Sabbābhiññābalappatto,
Sabbadhammesu cakkhumā;
Sabbakammakkhayaṃ patto,
Vimutto upadhikkhaye.

993Buddho so bhagavā loke,
Dhammaṃ deseti cakkhumā;
Taṃ tvaṃ gantvāna pucchassu,
So te taṃ byākarissati".

994Sambuddhoti vaco sutvā,
Udaggo bāvarī ahu;
Sokassa tanuko āsi,
Pītiñca vipulaṃ labhi.

995So bāvarī attamano udaggo,
Taṃ devataṃ pucchati vedajāto;
"Katamamhi gāme nigamamhi vā pana,
Katamamhi vā janapade lokanātho;
Yattha gantvāna passemu,
Sambuddhaṃ dvipaduttamaṃ".

996"Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino,
Pahūtapañño varabhūrimedhaso;
So sakyaputto vidhuro anāsavo,
Muddhādhipātassa vidū narāsabho".

997Tato āmantayī sisse,
Brāhmaṇe mantapārage;
"Etha māṇavā akkhissaṃ,
Suṇātha vacanaṃ mama.

998Yasseso dullabho loke,
Pātubhāvo abhiṇhaso;
Svājja lokamhi uppanno,
Sambuddho iti vissuto;
Khippaṃ gantvāna sāvatthiṃ,
Passavho dvipaduttamaṃ".


999"Kathaṃ carahi jānemu,
Disvā buddhoti brāhmaṇa;
Ajānataṃ no pabrūhi,
Yathā jānemu taṃ mayaṃ".

1000"Āgatāni hi mantesu,
Mahāpurisalakkhaṇā;
Dvattiṃsāni ca byākkhātā,
Samattā anupubbaso.

1001Yassete honti gattesu,
Mahāpurisalakkhaṇā;
Dveyeva tassa gatiyo,
Tatiyā hi na vijjati.

1002Sace agāraṃ āvasati,
Vijeyya pathaviṃ imaṃ;
Adaṇḍena asatthena,
Dhammena manusāsati.

1003Sace ca so pabbajati,
Agārā anagāriyaṃ;
Vivaṭṭacchado sambuddho,
Arahā bhavati anuttaro.

1004Jātiṃ gottañca lakkhaṇaṃ,
Mante sisse punāpare;
Muddhaṃ muddhādhipātañca,
Manasāyeva pucchatha.

1005Anāvaraṇadassāvī,
Yadi buddho bhavissati;
Manasā pucchite pañhe,
Vācāya vissajessati".

1006Bāvarissa vaco sutvā,
Sissā soḷasa brāhmaṇā;
Ajito tissametteyyo,
Puṇṇako atha mettagū.


1007Dhotako upasīvo ca,
Nando ca atha hemako;
Todeyya-kappā dubhayo,
Jatukaṇṇī ca paṇḍito.

1008Bhadrāvudho udayo ca,
Posālo cāpi brāhmaṇo;
Mogharājā ca medhāvī,
Pingiyo ca mahāisi.

1009Paccekagaṇino sabbe,
Sabbalokassa vissutā;
Jhāyī jhānaratā dhīrā,
Pubbavāsanavāsitā.

1010Bāvariṃ abhivādetvā,
Katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ;
Jaṭājinadharā sabbe,
Pakkāmuṃ uttarāmukhā.

1011Aḷakassa patiṭṭhānaṃ,
Purimāhissatiṃ tadā;
Ujjeniñcāpi gonaddhaṃ,
Vedisaṃ vanasavhayaṃ.

1012Kosambiñcāpi sāketaṃ,
Sāvatthiñca puruttamaṃ;
Setabyaṃ kapilavatthuṃ,
Kusinārañca mandiraṃ.

1013Pāvañca bhoganagaraṃ,
Vesāliṃ māgadhaṃ puraṃ;
Pāsāṇakaṃ cetiyañca,
Ramaṇīyaṃ manoramaṃ.

1014Tasitovudakaṃ sītaṃ,
Mahālābhaṃva vāṇijo;
Chāyaṃ ghammābhitattova,
Turitā pabbatamāruhuṃ.


1015Bhagavā tamhi samaye,
Bhikkhusanghapurakkhato;
Bhikkhūnaṃ dhammaṃ deseti,
Sīhova nadatī vane.

1016Ajito addasa buddhaṃ,
Sataraṃsiṃva bhāṇumaṃ;
Candaṃ yathā pannarase,
Pāripūriṃ upāgataṃ.

1017Athassa gatte disvāna,
Paripūrañca byañjanaṃ;
Ekamantaṃ ṭhito haṭṭho,
Manopañhe apucchatha.

1018"Ādissa jammanaṃ brūhi,
Gottaṃ brūhi salakkhaṇaṃ;
Mantesu pāramiṃ brūhi,
Kati vāceti brāhmaṇo".

1019"Vīsaṃ vassasataṃ āyu,
So ca gottena bāvarī;
Tīṇissa lakkhaṇā gatte,
Tiṇṇaṃ vedāna pāragū.

1020Lakkhaṇe itihāse ca,
Sanighaṇḍusakeṭubhe;
Pañcasatāni vāceti,
Sadhamme pāramiṃ gato".

1021"Lakkhaṇānaṃ pavicayaṃ,
Bāvarissa naruttama;
Kankhacchida pakāsehi,
Mā no kankhāyitaṃ ahu".


1022"Mukhaṃ jivhāya chādeti,
Uṇṇassa bhamukantare;
Kosohitaṃ vatthaguyhaṃ,
Evaṃ jānāhi māṇava".

1023Pucchañhi kiñci asuṇanto,
Sutvā pañhe viyākate;
Vicinteti jano sabbo,
Vedajāto katañjalī.

1024"Ko nu devo vā brahmā vā,
Indo vāpi sujampati;
Manasā pucchite pañhe,
Kametaṃ paṭibhāsati".

1025"Muddhaṃ muddhādhipātañca,
Bāvarī paripucchati;
Taṃ byākarohi bhagavā,
Kankhaṃ vinaya no ise".

1026"Avijjā muddhāti jānāhi,
Vijjā muddhādhipātinī;
Saddhāsatisamādhīhi,
Chandaviriyena saṃyutā".

1027Tato vedena mahatā,
Santhambhitvāna māṇavo;
Ekaṃsaṃ ajinaṃ katvā,
Pādesu sirasā pati.

1028"Bāvarī brāhmaṇo bhoto,
Saha sissehi mārisa;
Udaggacitto sumano,
Pāde vandati cakkhuma".

1029"Sukhito bāvarī hotu,
Saha sissehi brāhmaṇo;
Tvañcāpi sukhito hohi,
Ciraṃ jīvāhi māṇava.

1030Bāvarissa ca tuyhaṃ vā,
Sabbesaṃ sabbasaṃsayaṃ;
Katāvakāsā pucchavho,
Yaṃ kiñci manasicchatha".

1031Sambuddhena katokāso,
Nisīditvāna pañjalī;
Ajito paṭhamaṃ pañhaṃ,
Tattha pucchi tathāgataṃ.

Vatthugāthā niṭṭhitā.