Sutta Nipata Chapter 3: The Great Chapter - Mahavagga
- A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).
Sabhiyasutta
Evaṃ me sutaṃ— ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sabhiyassa paribbājakassa purāṇasālohitāya devatāya pañhā uddiṭṭhā honti: "yo te, sabhiya, samaṇo vā brāhmaṇo vā ime pañhe puṭṭho byākaroti tassa santike brahmacariyaṃ careyyāsī"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako tassā devatāya santike te pañhe uggahetvā ye te samaṇabrāhmaṇā sanghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo makkhaligosālo ajito kesakambalo pakudho kaccāno sañcayo belaṭṭhaputto nigaṇṭho nāṭaputto, te upasankamitvā te pañhe pucchati. Te sabhiyena paribbājakena pañhe puṭṭhā na sampāyanti; asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti. Api ca sabhiyaṃyeva paribbājakaṃ paṭipucchanti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi: "ye kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā sanghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo … pe … nigaṇṭho nāṭaputto, te mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti; api ca maññevettha paṭipucchanti. Yannūnāhaṃ hīnāyāvattitvā kāme paribhuñjeyyan"ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi: "ayampi kho samaṇo gotamo sanghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa; yannūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasankamitvā ime pañhe puccheyyan"ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi: "yepi kho te bhonto samaṇabrāhmaṇā jiṇṇā vuḍḍhā mahallakā addhagatā vayoanuppattā therā rattaññū cirapabbajitā sanghino gaṇino gaṇācariyā ñātā yasassino titthakarā sādhusammatā bahujanassa, seyyathidaṃ – pūraṇo kassapo … pe … nigaṇṭho nāṭaputto, tepi mayā pañhe puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā kopañca dosañca appaccayañca pātukaronti, api ca maññevettha paṭipucchanti; kiṃ pana me samaṇo gotamo ime pañhe puṭṭho byākarissati. Samaṇo hi gotamo daharo ceva jātiyā, navo ca pabbajjāyā"ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi: "samaṇo kho daharoti na uññātabbo na paribhotabbo. Daharopi cesa samaṇo gotamo mahiddhiko hoti mahānubhāvo, yannūnāhaṃ samaṇaṃ gotamaṃ upasankamitvā ime pañhe puccheyyan"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako yena rājagahaṃ tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo, yena bhagavā tenupasankami; upasankamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sabhiyo paribbājako bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
(iti sabhiyo):
510 "Kankhī vecikicchī āgamaṃ,
Pañhe pucchituṃ abhikankhamāno;
Tesantakaro bhavāhi pañhe me puṭṭho,
Anupubbaṃ anudhammaṃ byākarohi me".(iti bhagavā):
511 "Dūrato āgatosi sabhiya,
Pañhe pucchituṃ abhikankhamāno;
Tesantakaro bhavāmi pañhe te puṭṭho,
Anupubbaṃ anudhammaṃ byākaromi te.512 Puccha maṃ sabhiya pañhaṃ,
Yaṃ kiñci manasicchasi;
Tassa tasseva pañhassa,
Ahaṃ antaṃ karomi te"ti.
Atha kho sabhiyassa paribbājakassa etadahosi: "acchariyaṃ vata bho, abbhutaṃ vata bho. Yaṃ vatāhaṃ aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammamattampi nālatthaṃ taṃ me idaṃ samaṇena gotamena okāsakammaṃ katan"ti. Attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ pañhaṃ apucchi –
(iti sabhiyo):
513 "Kiṃpattinamāhu bhikkhunaṃ,
Sorataṃ kena kathañca dantamāhu;
Buddhoti kathaṃ pavuccati,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi".(sabhiyāti bhagavā):
514 "Pajjena katena attanā,
Parinibbānagato vitiṇṇakankho;
Vibhavañca bhavañca vippahāya,
Vusitavā khīṇapunabbhavo sa bhikkhu.515 Sabbattha upekkhako satimā,
Na so hiṃsati kañci sabbaloke;
Tiṇṇo samaṇo anāvilo,
Ussadā yassa na santi sorato so.516 Yassindriyāni bhāvitāni,
Ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;
Nibbijjha imaṃ parañca lokaṃ,
Kālaṃ kankhati bhāvito sa danto.517 Kappāni viceyya kevalāni,
Saṃsāraṃ dubhayaṃ cutūpapātaṃ;
Vigatarajamanangaṇaṃ visuddhaṃ,
Pattaṃ jātikhayaṃ tamāhu buddhan"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
(iti sabhiyo):
518 "Kiṃpattinamāhu brāhmaṇaṃ,
Samaṇaṃ kena kathañca nhātakoti;
Nāgoti kathaṃ pavuccati,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi".(sabhiyāti bhagavā):
519 "Bāhitvā sabbapāpakāni,
Vimalo sādhusamāhito ṭhitatto;
Saṃsāramaticca kevalī so,
Asito tādi pavuccate sa brahmā.520 Samitāvi pahāya puññapāpaṃ,
Virajo ñatvā imaṃ parañca lokaṃ;
Jātimaraṇaṃ upātivatto,
Samaṇo tādi pavuccate tathattā.521 Ninhāya sabbapāpakāni,
Ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;
Devamanussesu kappiyesu,
Kappaṃ neti tamāhu nhātakoti.522 Āguṃ na karoti kiñci loke,
Sabbasaṃyoge visajja bandhanāni;
Sabbattha na sajjatī vimutto,
Nāgo tādi pavuccate tathattā"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako … pe … bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
(iti sabhiyo):
523 "Kaṃ khettajinaṃ vadanti buddhā,
Kusalaṃ kena kathañca paṇḍitoti;
Muni nāma kathaṃ pavuccati,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi".(sabhiyāti bhagavā):
524 "Khettāni viceyya kevalāni,
Dibbaṃ mānusakañca brahmakhettaṃ;
Sabbakhettamūlabandhanā pamutto,
Khettajino tādi pavuccate tathattā.525 Kosāni viceyya kevalāni,
Dibbaṃ mānusakañca brahmakosaṃ;
Sabbakosamūlabandhanā pamutto,
Kusalo tādi pavuccate tathattā.526 Dubhayāni viceyya paṇḍarāni,
Ajjhattaṃ bahiddhā ca suddhipañño;
Kaṇhaṃ sukkaṃ upātivatto,
Paṇḍito tādi pavuccate tathattā.527 Asatañca satañca ñatvā dhammaṃ,
Ajjhattaṃ bahiddhā ca sabbaloke;
Devamanussehi pūjanīyo,
Sangaṃ jālamaticca so munī"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako … pe … bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
(iti sabhiyo):
528 "Kiṃpattinamāhu vedaguṃ,
Anuviditaṃ kena kathañca viriyavāti;
Ājāniyo kinti nāma hoti,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi".(sabhiyāti bhagavā):
529 "Vedāni viceyya kevalāni,
Samaṇānaṃ yānidhatthi brāhmaṇānaṃ;
Sabbavedanāsu vītarāgo,
Sabbaṃ vedamaticca vedagū so.530 Anuvicca papañcanāmarūpaṃ,
Ajjhattaṃ bahiddhā ca rogamūlaṃ;
Sabbarogamūlabandhanā pamutto,
Anuvidito tādi pavuccate tathattā.531 Virato idha sabbapāpakehi,
Nirayadukkhaṃ aticca viriyavāso;
So vīriyavā padhānavā,
Dhīro tādi pavuccate tathattā.532 Yassassu lunāni bandhanāni,
Ajjhattaṃ bahiddhā ca sangamūlaṃ;
Sabbasangamūlabandhanā pamutto,
Ājāniyo tādi pavuccate tathattā"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako … pe … bhagavantaṃ uttariṃ pañhaṃ apucchi –
(iti sabhiyo):
533 "Kiṃpattinamāhu sottiyaṃ,
Ariyaṃ kena kathañca caraṇavāti;
Paribbājako kinti nāma hoti,
Puṭṭho me bhagavā byākarohi".(sabhiyāti bhagavā):
534 "Sutvā sabbadhammaṃ abhiññāya loke,
Sāvajjānavajjaṃ yadatthi kiñci;
Abhibhuṃ akathankathiṃ vimuttaṃ,
Anighaṃ sabbadhimāhu sottiyoti.535 Chetvā āsavāni ālayāni,
Vidvā so na upeti gabbhaseyyaṃ;
Saññaṃ tividhaṃ panujja pankaṃ,
Kappaṃ neti tamāhu ariyoti.536 Yo idha caraṇesu pattipatto,
Kusalo sabbadā ājānāti dhammaṃ;
Sabbattha na sajjati vimuttacitto,
Paṭighā yassa na santi caraṇavā so.537 Dukkhavepakkaṃ yadatthi kammaṃ,
Uddhamadho tiriyaṃ vāpi majjhe;
Paribbājayitvā pariññacārī,
Māyaṃ mānamathopi lobhakodhaṃ;
Pariyantamakāsi nāmarūpaṃ,
Taṃ paribbājakamāhu pattipattan"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā attamano pamudito udaggo pītisomanassajāto uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsangaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ sammukhā sāruppāhi gāthāhi abhitthavi:
538 "Yāni ca tīṇi yāni ca saṭṭhi,
Samaṇappavādasitāni bhūripañña;
Saññakkharasaññanissitāni,
Osaraṇāni vineyya oghatamagā.539 Antagūsi pāragū dukkhassa,
Arahāsi sammāsambuddho khīṇāsavaṃ taṃ maññe;
Jutimā mutimā pahūtapañño,
Dukkhassantakara atāresi maṃ.540 Yaṃ me kankhitamaññāsi,
Vicikicchā maṃ tārayi namo te;
Muni monapathesu pattipatta,
Akhila ādiccabandhu soratosi.541 Yā me kankhā pure āsi,
Taṃ me byākāsi cakkhumā;
Addhā munīsi sambuddho,
Natthi nīvaraṇā tava.542 Upāyāsā ca te sabbe,
Viddhastā vinaḷīkatā;
Sītibhūto damappatto,
Dhitimā saccanikkamo.543 Tassa te nāganāgassa,
Mahāvīrassa bhāsato;
Sabbe devānumodanti,
Ubho nāradapabbatā.544 Namo te purisājañña,
Namo te purisuttama;
Sadevakasmiṃ lokasmiṃ,
Natthi te paṭipuggalo.545 Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā,
Tuvaṃ mārābhibhū muni;
Tuvaṃ anusaye chetvā,
Tiṇṇo tāresi maṃ pajaṃ.546 Upadhī te samatikkantā,
Āsavā te padālitā;
Sīhosi anupādāno,
Pahīnabhayabheravo.547 Puṇḍarīkaṃ yathā vaggu,
Toye na upalimpati;
Evaṃ puññe ca pāpe ca,
Ubhaye tvaṃ na limpasi;
Pāde vīra pasārehi,
Sabhiyo vandati satthuno"ti.
Atha kho sabhiyo paribbājako bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca: "abhikkantaṃ, bhante … pe … esāhaṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusanghañca; labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampadan"ti.
"Yo kho, sabhiya, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākankhati pabbajjaṃ, ākankhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati; catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mettha puggalavemattatā viditā"ti.
"Sace, bhante, aññatitthiyapubbā imasmiṃ dhammavinaye ākankhantā pabbajjaṃ, ākankhantā upasampadaṃ cattāro māse parivasanti, catunnaṃ māsānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājenti, upasampādenti bhikkhubhāvāya, ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi; catunnaṃ vassānaṃ accayena āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā"ti. Alattha kho sabhiyo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ alattha upasampadaṃ … pe … aññataro kho panāyasmā sabhiyo arahataṃ ahosīti.
Sabhiyasuttaṃ chaṭṭhaṃ.