Majjhima Nikaya

MN134: Lomasakangiyabhaddekarattasutta - Lomasakangiya and A Single Excellent Night

  • A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).

    For more copyright information please see: here.

1 Evaṃ me sutaṃ—​   ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā lomasakangiyo sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho candano devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ nigrodhārāmaṃ obhāsetvā yenāyasmā lomasakangiyo tenupasankami; upasankamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho candano devaputto āyasmantaṃ lomasakangiyaṃ etadavoca: "dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā"ti? "Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā"ti? "Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā"ti? "Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā"ti? "Dhāremi kho ahaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā"ti. "Yathā kathaṃ pana tvaṃ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā"ti? "Ekamidaṃ, bhikkhu, samayaṃ bhagavā devesu tāvatiṃsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca abhāsi:

2 ‘Atītaṃ nānvāgameyya,
nappaṭikankhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ,
appattañca anāgataṃ.

3 Paccuppannañca yo dhammaṃ,
tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asankuppaṃ,
taṃ vidvā manubrūhaye.

4 Ajjeva kiccamātappaṃ,
ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no sangaraṃ tena,
mahāsenena maccunā.

5 Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ,
ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī’ti.


6 Evaṃ kho ahaṃ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhango ca ādibrahmacariyako"ti. Idamavoca candano devaputto. Idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi.


7 Atha kho āyasmā lomasakangiyo tassā rattiyā accayena senāsanaṃ saṃsāmetvā pattacīvaramādāya yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi. Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi jetavanaṃ anāthapiṇḍikassa ārāmo yena bhagavā tenupasankami; upasankamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā lomasakangiyo bhagavantaṃ etadavoca: 

8 "Ekamidāhaṃ, bhante, samayaṃ sakkesu viharāmi kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. Atha kho, bhante, aññataro devaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṃ nigrodhārāmaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasankami; upasankamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, bhante, so devaputto maṃ etadavoca: ‘dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā’ti? Evaṃ vutte, ahaṃ, bhante, taṃ devaputtaṃ etadavocaṃ: ‘na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā’ti? ‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Dhāremi kho ahaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti. ‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, āvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Ekamidaṃ, bhikkhu, samayaṃ bhagavā devesu tāvatiṃsesu viharati pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra kho bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca abhāsi: 

9 "Atītaṃ nānvāgameyya,
… pe …
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī"ti.

10 Evaṃ kho ahaṃ, bhikkhu, dhāremi bhaddekarattiyo gāthā. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhango ca ādibrahmacariyako’ti. Idamavoca, bhante, so devaputto. Idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi. Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca desetū"ti.


11 "Jānāsi pana tvaṃ, bhikkhu, taṃ devaputtan"ti? "Na kho ahaṃ, bhante, jānāmi taṃ devaputtan"ti. "Candano nāma so, bhikkhu, devaputto. Candano, bhikkhu, devaputto aṭṭhiṃ katvā manasikatvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti. Tena hi, bhikkhu, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī"ti. "Evaṃ, bhante"ti kho āyasmā lomasakangiyo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca:

12 "Atītaṃ nānvāgameyya,
nappaṭikankhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ,
appattañca anāgataṃ.

13 Paccuppannañca yo dhammaṃ,
tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asankuppaṃ,
taṃ vidvā manubrūhaye.

14 Ajjeva kiccamātappaṃ,
ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no sangaraṃ tena,
mahāsenena maccunā.

15 Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ,
ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate muni.


16 Kathañca, bhikkhu, atītaṃ anvāgameti … pe … evaṃ kho, bhikkhu, atītaṃ anvāgameti. Kathañca, bhikkhu, atītaṃ nānvāgameti … pe … evaṃ kho, bhikkhu, atītaṃ nānvāgameti. Kathañca, bhikkhu, anāgataṃ paṭikankhati … pe … evaṃ kho, bhikkhu, anāgataṃ paṭikankhati. Kathañca, bhikkhu, anāgataṃ nappaṭikankhati … pe … evaṃ kho, bhikkhu, anāgataṃ nappaṭikankhati. Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati … pe … evaṃ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati. Kathañca, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati … pe … evaṃ kho, bhikkhu, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati.

17 Atītaṃ nānvāgameyya,
nappaṭikankhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ,
appattañca anāgataṃ.

18 Paccuppannañca yo dhammaṃ,
tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asankuppaṃ,
taṃ vidvā manubrūhaye.

19 Ajjeva kiccamātappaṃ,
ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no sangaraṃ tena,
mahāsenena maccunā.

20 Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ,
ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī"ti.


21 Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā lomasakangiyo bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.

Lomasakangiyabhaddekarattasuttaṃ niṭṭhitaṃ catutthaṃ.