Majjhima Nikaya
MN133: Mahākaccānabhaddekarattasutta - Mahā Kaccāna and A Single Excellent Night
- A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).
For more copyright information please see: here.
1 Evaṃ me sutaṃ— ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati tapodārāme. Atha kho āyasmā samiddhi rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasankami gattāni parisiñcituṃ. Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ tapodaṃ obhāsetvā yenāyasmā samiddhi tenupasankami; upasankamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā āyasmantaṃ samiddhiṃ etadavoca: "dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā"ti? "Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā"ti? "Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā"ti? "Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā"ti? "Ahampi kho, bhikkhu na dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhango ca ādibrahmacariyako"ti. Idamavoca sā devatā. Idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi.
2 Atha kho āyasmā samiddhi tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasankami; upasankamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā samiddhi bhagavantaṃ etadavoca:
3 "Idhāhaṃ, bhante, rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya yena tapodo tenupasankamiṃ gattāni parisiñcituṃ. Tapode gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsiṃ gattāni pubbāpayamāno. Atha kho bhante, aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ tapodaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasankami; upasankamitvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā maṃ etadavoca: ‘dhāresi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā’ti?
4 Evaṃ vutte, ahaṃ, bhante, taṃ devataṃ etadavocaṃ: ‘na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañcā’ti? ‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Dhāresi pana tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Na kho ahaṃ, āvuso, dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti. Tvaṃ panāvuso, dhāresi bhaddekarattiyo gāthā’ti? ‘Ahampi kho, bhikkhu, na dhāremi bhaddekarattiyo gāthāti. Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca. Atthasaṃhito, bhikkhu, bhaddekarattassa uddeso ca vibhango ca ādibrahmacariyako’ti. Idamavoca, bhante, sā devatā. Idaṃ vatvā tatthevantaradhāyi. Sādhu me, bhante, bhagavā bhaddekarattassa uddesañca vibhangañca desetū"ti. "Tena hi, bhikkhu, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī"ti. "Evaṃ, bhante"ti kho āyasmā samiddhi bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca:
5 "Atītaṃ nānvāgameyya,
nappaṭikankhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ,
appattañca anāgataṃ.6 Paccuppannañca yo dhammaṃ,
tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asankuppaṃ,
taṃ vidvā manubrūhaye.7 Ajjeva kiccamātappaṃ,
ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no sangaraṃ tena,
mahāsenena maccunā.8 Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ,
ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī"ti.
9 Idamavoca bhagavā; idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi: "idaṃ kho no, āvuso, bhagavā sankhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho:
10 ‘Atītaṃ nānvāgameyya,
nappaṭikankhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ,
appattañca anāgataṃ.11 Paccuppannañca yo dhammaṃ,
tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asankuppaṃ,
taṃ vidvā manubrūhaye.12 Ajjeva kiccamātappaṃ,
ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no sangaraṃ tena,
mahāsenena maccunā.13 Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ,
ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī’ti.
14 Ko nu kho imassa bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā"ti?
15 Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi: "ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ; pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yannūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasankameyyāma; upasankamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā"ti.
16 Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasankamiṃsu; upasankamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavocuṃ: "idaṃ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā sankhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho:
17 ‘Atītaṃ nānvāgameyya,
… pe …
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī’ti.
18 Tesaṃ no, āvuso kaccāna, amhākaṃ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi—idaṃ kho no, āvuso, bhagavā sankhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho:
19 ‘Atītaṃ nānvāgameyya,
… pe …
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī’ti.
20 Ko nu kho imassa bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyāti? Tesaṃ no, āvuso kaccāna, amhākaṃ etadahosi: ‘ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yannūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasankameyyāma; upasankamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’ti. Vibhajatāyasmā mahākaccāno"ti.
21 "Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṃ atikkamma khandhaṃ sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya; evaṃsampadamidaṃ āyasmantānaṃ satthari sammukhībhūte taṃ bhagavantaṃ atisitvā amhe etamatthaṃ paṭipucchitabbaṃ maññatha. So hāvuso, bhagavā jānaṃ jānāti, passaṃ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ bhagavantaṃyeva etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāthā"ti.
22 "Addhāvuso kaccāna, bhagavā jānaṃ jānāti, passaṃ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ bhagavantaṃyeva etamatthaṃ paṭipuccheyyāma; yathā no bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāma. Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ; pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṃ karitvā"ti.
23 "Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī"ti. "Evamāvuso"ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahākaccāno etadavoca:
24 "Yaṃ kho no, āvuso, bhagavā sankhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho:
25 ‘Atītaṃ nānvāgameyya,
… pe …
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī’ti.
26 Imassa kho ahaṃ, āvuso, bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi –
27 Kathañca, āvuso, atītaṃ anvāgameti? Iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṃ iti rūpāti—tattha chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto atītaṃ anvāgameti. Iti me sotaṃ ahosi atītamaddhānaṃ iti saddāti … pe … iti me ghānaṃ ahosi atītamaddhānaṃ iti gandhāti … iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṃ iti rasāti … iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṃ iti phoṭṭhabbāti … iti me mano ahosi atītamaddhānaṃ iti dhammāti—tattha chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto atītaṃ anvāgameti—evaṃ kho, āvuso, atītaṃ anvāgameti.
28 Kathañca, āvuso, atītaṃ nānvāgameti? Iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṃ iti rūpāti—tattha na chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto atītaṃ nānvāgameti. Iti me sotaṃ ahosi atītamaddhānaṃ iti saddāti … pe … iti me ghānaṃ ahosi atītamaddhānaṃ iti gandhāti … iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṃ iti rasāti … iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṃ iti phoṭṭhabbāti … iti me mano ahosi atītamaddhānaṃ iti dhammāti—tattha na chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa, na tadabhinandati, na tadabhinandanto atītaṃ nānvāgameti—evaṃ kho, āvuso, atītaṃ nānvāgameti.
29 Kathañca, āvuso, anāgataṃ paṭikankhati? Iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṃ iti rūpāti—appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṃ paṇidahati, cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati, tadabhinandanto anāgataṃ paṭikankhati. Iti me sotaṃ siyā anāgatamaddhānaṃ iti saddāti … pe … iti me ghānaṃ siyā anāgatamaddhānaṃ iti gandhāti … iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṃ iti rasāti … iti me kāyo siyā anāgatamaddhānaṃ iti phoṭṭhabbāti … iti me mano siyā anāgatamaddhānaṃ iti dhammāti—appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṃ paṇidahati, cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati, tadabhinandanto anāgataṃ paṭikankhati—evaṃ kho, āvuso, anāgataṃ paṭikankhati.
30 Kathañca, āvuso, anāgataṃ nappaṭikankhati? Iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṃ iti rūpāti—appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṃ nappaṇidahati, cetaso appaṇidhānapaccayā na tadabhinandati, na tadabhinandanto anāgataṃ nappaṭikankhati. Iti me sotaṃ siyā anāgatamaddhānaṃ iti saddāti … pe … iti me ghānaṃ siyā anāgatamaddhānaṃ iti gandhāti … iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṃ iti rasāti … iti me kāyo siyā anāgatamaddhānaṃ iti phoṭṭhabbāti … iti me mano siyā anāgatamaddhānaṃ iti dhammāti—appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṃ nappaṇidahati, cetaso appaṇidhānapaccayā na tadabhinandati, na tadabhinandanto anāgataṃ nappaṭikankhati—evaṃ kho, āvuso, anāgataṃ nappaṭikankhati.
31 Kathañca, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati? Yañcāvuso, cakkhu ye ca rūpā—ubhayametaṃ paccuppannaṃ. Tasmiñce paccuppanne chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu saṃhīrati. Yañcāvuso, sotaṃ ye ca saddā … pe … yañcāvuso, ghānaṃ ye ca gandhā … yā cāvuso, jivhā ye ca rasā … yo cāvuso, kāyo ye ca phoṭṭhabbā … yo cāvuso, mano ye ca dhammā—ubhayametaṃ paccuppannaṃ. Tasmiñce paccuppanne chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati, tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu saṃhīrati—evaṃ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu saṃhīrati.
32 Kathañca, āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati? Yañcāvuso, cakkhu ye ca rūpā—ubhayametaṃ paccuppannaṃ. Tasmiñce paccuppanne na chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati. Yañcāvuso, sotaṃ ye ca saddā … pe … yañcāvuso, ghānaṃ ye ca gandhā … yā cāvuso, jivhā ye ca rasā … yo cāvuso, kāyo ye ca phoṭṭhabbā … yo cāvuso, mano ye ca dhammā—ubhayametaṃ paccuppannaṃ. Tasmiñce paccuppanne na chandarāgappaṭibaddhaṃ hoti viññāṇaṃ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati—evaṃ kho, āvuso, paccuppannesu dhammesu na saṃhīrati.
33 Yaṃ kho no, āvuso, bhagavā sankhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho:
34 ‘Atītaṃ nānvāgameyya,
… pe …
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī’ti.
35 Imassa kho ahaṃ, āvuso, bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākankhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṃyeva upasankamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṃ dhāreyyāthā"ti.
36 Atha kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasankamiṃsu; upasankamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ: "yaṃ kho no, bhante, bhagavā sankhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho:
37 ‘Atītaṃ nānvāgameyya,
… pe …
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī’ti.
38 Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi: ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā sankhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho:
39 "Atītaṃ nānvāgameyya,
nappaṭikankhe anāgataṃ;
Yadatītaṃ pahīnaṃ taṃ,
appattañca anāgataṃ.40 Paccuppannañca yo dhammaṃ,
tattha tattha vipassati;
Asaṃhīraṃ asankuppaṃ,
taṃ vidvā manubrūhaye.41 Ajjeva kiccamātappaṃ,
ko jaññā maraṇaṃ suve;
Na hi no sangaraṃ tena,
mahāsenena maccunā.42 Evaṃvihāriṃ ātāpiṃ,
ahorattamatanditaṃ;
Taṃ ve bhaddekarattoti,
santo ācikkhate munī"ti.
43 Ko nu kho imassa bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti? Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi: ‘ayaṃ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā sankhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yannūna mayaṃ yenāyasmā mahākaccāno tenupasankameyyāma; upasankamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāmā’ti. Atha kho mayaṃ, bhante, yenāyasmā mahākaccāno tenupasankamimha; upasankamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etamatthaṃ paṭipucchimha. Tesaṃ no, bhante, āyasmatā mahākaccānena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho vibhatto"ti.
44 "Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno; mahāpañño, bhikkhave mahākaccāno. Mañcepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi taṃ evamevaṃ byākareyyaṃ yathā taṃ mahākaccānena byākataṃ. Eso cevetassa attho. Evañca naṃ dhārethā"ti.
45 Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
Mahākaccānabhaddekarattasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.