Theragatha - The Verses of the Senior Monks
Chapter 10: Groups of Ten Verses
- A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).
Kāḷudāyittheragāthā
527 "Angārino dāni dumā bhadante,
Phalesino chadanaṃ vippahāya;
Te accimantova pabhāsayanti,
Samayo mahāvīra bhāgī rasānaṃ.528 Dumāni phullāni manoramāni,
Samantato sabbadisā pavanti;
Pattaṃ pahāya Kālo ito pakkamanāya vīra.529 Nevātisītaṃ na panātiuṇhaṃ,
Sukhā utu addhaniyā bhadante;
Passantu taṃ sākiyā koḷiyā ca,
Pacchāmukhaṃ rohiniyaṃ tarantaṃ.530 Āsāya kasate khettaṃ,
bījaṃ āsāya vappati;
Āsāya vāṇijā yanti,
samuddaṃ dhanahārakā;
Yāya āsāya tiṭṭhāmi,
sā me āsā samijjhatu.531 Punappunaṃ ceva vapanti bījaṃ,
Punappunaṃ vassati devarājā;
Punappunaṃ khettaṃ kasanti kassakā,
Punappunaṃ dhaññamupeti raṭṭhaṃ.532 Punappunaṃ yācanakā caranti,
Punappunaṃ dānapatī dadanti;
Punappunaṃ dānapatī daditvā,
Punappunaṃ saggamupenti ṭhānaṃ.533 Yasmiṃ kule jāyati bhūripañño;
Maññāmahaṃ sakkati devadevo,
534 Suddhodano nāma pitā mahesino,
Buddhassa mātā pana māyanāmā;
Yā bodhisattaṃ parihariya kucchinā,
Kāyassa bhedā tidivamhi modati.535 Sā gotamī kālakatā ito cutā,
Dibbehi kāmehi samangibhūtā;
Sā modati kāmaguṇehi pañcahi,
Parivāritā devagaṇehi tehi".536 "Buddhassa puttomhi asayhasāhino,
Angīrasassappaṭimassa tādino;
Pitupitā mayhaṃ tuvaṃsi sakka,
Dhammena me gotama ayyakosī"ti.
Ekavihāriyattheragāthā
537 "Purato pacchato vāpi,
aparo ce na vijjati;
Atīva phāsu bhavati,
ekassa vasato vane.538 Handa eko gamissāmi,
araññaṃ buddhavaṇṇitaṃ;
pahitattassa bhikkhuno.539 Yogi-pītikaraṃ rammaṃ,
mattakuñjarasevitaṃ;
Eko attavasī khippaṃ,
pavisissāmi kānanaṃ.540 Supupphite sītavane,
sītale girikandare;
Gattāni parisiñcitvā,
cankamissāmi ekako.541 Ekākiyo adutiyo,
ramaṇīye mahāvane;
Kadāhaṃ viharissāmi,
katakicco anāsavo.542 Evaṃ me kattukāmassa,
adhippāyo samijjhatu;
Sādhayissāmahaṃyeva,
nāñño aññassa kārako.543 Esa bandhāmi sannāhaṃ,
pavisissāmi kānanaṃ;
Na tato nikkhamissāmi,
appatto āsavakkhayaṃ.544 Mālute upavāyante,
sīte Avijjaṃ dālayissāmi,
nisinno nagamuddhani.545 Vane kusumasañchanne,
pabbhāre nūna sītale;
Vimuttisukhena sukhito,
ramissāmi giribbaje.546 Sohaṃ paripuṇṇasankappo,
cando Sabbāsavaparikkhīṇo,
natthi dāni punabbhavo"ti.
Mahākappinattheragāthā
547 "Anāgataṃ yo Hitañca atthaṃ ahitañca taṃ dvayaṃ;
Viddesino tassa hitesino vā,
Randhaṃ na passanti samekkhamānā.548 paripuṇṇā subhāvitā;
Anupubbaṃ paricitā,
yathā buddhena desitā;
Somaṃ lokaṃ pabhāseti,
abbhā muttova candimā.549 Odātaṃ vata me cittaṃ,
appamāṇaṃ subhāvitaṃ;
Nibbiddhaṃ paggahītañca,
sabbā obhāsate disā.550 Jīvate vāpi sappañño,
api vittaparikkhayo;
Paññāya ca alābhena,
vittavāpi na jīvati.551 Paññā sutavinicchinī,
Paññā kittisilokavaddhanī;
Paññāsahito naro idha,
Api dukkhesu sukhāni vindati.552 Nāyaṃ ajjatano dhammo,
nacchero napi abbhuto;
Yattha jāyetha mīyetha,
tattha kiṃ viya abbhutaṃ.553 Anantaraṃ hi jātassa,
jīvitā maraṇaṃ dhuvaṃ;
Jātā jātā marantīdha,
evaṃdhammā hi pāṇino.554 Na hetadatthāya matassa hoti,
Yaṃ jīvitatthaṃ paraporisānaṃ;
Matamhi ruṇṇaṃ na yaso na lokyaṃ,
Na vaṇṇitaṃ samaṇabrāhmaṇehi.555 Cakkhuṃ sarīraṃ Nihīyati vaṇṇabalaṃ matī ca;
Ānandino tassa disā bhavanti,
Hitesino nāssa sukhī bhavanti.556 Tasmā hi iccheyya kule vasante,
Medhāvino ceva bahussute ca;
Yesaṃ hi paññāvibhavena kiccaṃ,
Taranti nāvāya nadiṃva puṇṇan"ti.
Cūḷapanthakattheragāthā
557 "Dandhā mayhaṃ gatī āsi,
paribhūto pure ahaṃ;
Bhātā ca maṃ paṇāmesi,
‘gaccha dāni tuvaṃ gharaṃ’.558 Sohaṃ paṇāmito santo,
saṃghārāmassa koṭṭhake;
Dummano tattha aṭṭhāsiṃ,
sāsanasmiṃ apekkhavā.559 Bhagavā tattha sīsaṃ mayhaṃ parāmasi;
Bāhāya maṃ gahetvāna,
saṃghārāmaṃ pavesayi.560 Anukampāya me satthā,
pādāsi pādapuñchaniṃ;
‘Etaṃ suddhaṃ adhiṭṭhehi,
ekamantaṃ svadhiṭṭhitaṃ’.561 Tassāhaṃ vacanaṃ sutvā,
vihāsiṃ sāsane rato;
Samādhiṃ paṭipādesiṃ,
uttamatthassa pattiyā.562 Pubbenivāsaṃ jānāmi,
dibbacakkhu visodhitaṃ;
Tisso vijjā anuppattā,
kataṃ buddhassa sāsanaṃ.563 Sahassakkhattumattānaṃ,
nimminitvāna panthako;
Nisīdambavane ramme,
yāva564 Tato me satthā pāhesi,
dūtaṃ kālappavedakaṃ;
Paveditamhi kālamhi,
565 Vanditvā satthuno pāde,
ekamantaṃ nisīdahaṃ;
Nisinnaṃ maṃ viditvāna,
atha satthā paṭiggahi.566 Āyāgo sabbalokassa,
āhutīnaṃ paṭiggaho;
Puññakkhettaṃ manussānaṃ,
paṭiggaṇhittha dakkhiṇan"ti.
Kappattheragāthā
567 "Nānākulamalasampuṇṇo,
mahāukkārasambhavo;
Candanikaṃva paripakkaṃ,
mahāgaṇḍo mahāvaṇo.568 Pubbaruhirasampuṇṇo,
sadā sandati pūtikaṃ.569 Saṭṭhikaṇḍarasambandho,
maṃsalepanalepito;
Cammakañcukasannaddho,
pūtikāyo niratthako.570 Aṭṭhisanghātaghaṭito,
nhārusuttanibandhano;
Nekesaṃ sangatībhāvā,
kappeti iriyāpathaṃ.571 Dhuvappayāto maccurājassa santike;
Idheva chaḍḍayitvāna,
yenakāmangamo naro.572 Avijjāya nivuto kāyo,
catuganthena ganthito;
Oghasaṃsīdano kāyo,
anusayajālamotthato.573 Pañcanīvaraṇe yutto,
vitakkena samappito;
Taṇhāmūlenānugato,
mohacchādanachādito.574 Evāyaṃ vattate kāyo,
kammayantena yantito;
Sampatti ca vipatyantā,
nānābhāvo vipajjati.575 Yemaṃ kāyaṃ mamāyanti,
andhabālā puthujjanā;
Vaḍḍhenti kaṭasiṃ ghoraṃ,
ādiyanti punabbhavaṃ.576 Yemaṃ kāyaṃ vivajjenti,
Gūthalittaṃva pannagaṃ;
Bhavamūlaṃ vamitvāna,
Vangantaputtaupasenatheragāthā
577 "Vivittaṃ appanigghosaṃ,
vāḷamiganisevitaṃ;
Seve senāsanaṃ bhikkhu,
paṭisallānakāraṇā.578 Sankārapuñjā susānā rathiyāhi ca;
Tato sanghāṭikaṃ katvā,
lūkhaṃ dhāreyya cīvaraṃ.579 Nīcaṃ manaṃ karitvāna,
sapadānaṃ kulā kulaṃ;
Piṇḍikāya care bhikkhu,
guttadvāro susaṃvuto.580 nāññaṃ patthe rasaṃ bahuṃ;
Rasesu anugiddhassa,
jhāne na ramatī mano.581 Appiccho ceva santuṭṭho,
pavivitto vase muni;
Asaṃsaṭṭho gahaṭṭhehi,
anāgārehi cūbhayaṃ.582 Yathā jaḷo attānaṃ dassaye tathā;
Nātivelaṃ sambhāseyya,
saṃghamajjhamhi paṇḍito.583 Na so upavade kañci,
upaghātaṃ vivajjaye;
Saṃvuto pātimokkhasmiṃ,
mattaññū cassa bhojane.584 Suggahītanimittassa,
cittassuppādakovido;
Samathaṃ anuyuñjeyya,
kālena ca vipassanaṃ.585 Vīriyasātaccasampanno,
yuttayogo sadā siyā;
Na ca appatvā dukkhantaṃ,
vissāsaṃ eyya paṇḍito.586 Evaṃ viharamānassa,
suddhikāmassa bhikkhuno;
Khīyanti āsavā sabbe,
nibbutiñcādhigacchatī"ti.
(Apara) Gotamattheragāthā
587 "Vijāneyya sakaṃ atthaṃ,
Avalokeyyātha pāvacanaṃ;
Yañcettha assa patirūpaṃ,
Sāmaññaṃ ajjhupagatassa.588 Mittaṃ idha ca kalyāṇaṃ,
Sikkhā vipulaṃ samādānaṃ;
Sussūsā ca garūnaṃ,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.589 Buddhesu sagāravatā,
Dhamme apaciti yathābhūtaṃ;
Saṃghe ca cittikāro,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.590 Ācāragocare yutto,
Ājīvo sodhito agārayho;
Cittassa ca saṇṭhapanaṃ,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.591 Cārittaṃ atha vārittaṃ,
Iriyāpathiyaṃ pasādaniyaṃ;
Adhicitte ca āyogo,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.592 Āraññakāni senāsanāni,
Pantāni appasaddāni;
Bhajitabbāni muninā,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.593 Sīlañca bāhusaccañca,
Dhammānaṃ pavicayo yathābhūtaṃ;
Saccānaṃ abhisamayo,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.594 Bhāveyya ca aniccanti,
Anattasaññaṃ asubhasaññañca;
Lokamhi ca anabhiratiṃ,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.595 Bhāveyya ca bojjhange,
Iddhipādāni indriyāni balāni;
Aṭṭhangamaggamariyaṃ,
Etaṃ samaṇassa patirūpaṃ.596 Taṇhaṃ pajaheyya muni,
Samūlake āsave padāleyya;
Vihareyya Etaṃ samaṇassa patirūpan"ti.