Majjhima Nikaya

MN142: Dakkhiṇāvibhangasutta - The Exposition of Offerings

  • A Saddhamma Study Group translation from the Pāḷi text (coming sooner or later).

    For more copyright information please see: here.

1 Evaṃ me sutaṃ—​   ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapila­vatthus­miṃ nigrodhārāme. Atha kho mahāpajāpati gotamī navaṃ dussayugaṃ ādāya yena bhagavā tenupasankami; upasankamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca: "idaṃ me, bhante, navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ. Taṃ me, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā"ti. Evaṃ vutte, bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca: " saṃghe, gotami, dehi. Saṃghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi saṃgho cā"ti.


2 Dutiyampi kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca: "idaṃ me, bhante, navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ. Taṃ me, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā"ti. Dutiyampi kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca: "sanghe, gotami, dehi. Sanghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi sangho cā"ti.

3 Tatiyampi kho mahāpajāpati gotamī bhagavantaṃ etadavoca: "idaṃ me, bhante, navaṃ dussayugaṃ bhagavantaṃ uddissa sāmaṃ kantaṃ sāmaṃ vāyitaṃ. Taṃ me, bhante, bhagavā paṭiggaṇhātu anukampaṃ upādāyā"ti. Tatiyampi kho bhagavā mahāpajāpatiṃ gotamiṃ etadavoca: "sanghe, gotami, dehi. Sanghe te dinne ahañceva pūjito bhavissāmi sangho cā"ti.


4 Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca: "paṭiggaṇhātu, bhante, bhagavā mahāpajāpatiyā gotamiyā navaṃ dussayugaṃ. Bahūpakārā, bhante, mahāpajāpati gotamī bhagavato mātucchā āpādikā posikā khīrassa dāyikā; bhagavantaṃ janettiyā kālankatāya thaññaṃ pāyesi. Bhagavāpi, bhante, bahūpakāro mahāpajāpatiyā gotamiyā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī buddhaṃ saraṇaṃ gatā, dhammaṃ saraṇaṃ gatā, saṃghaṃ saraṇaṃ gatā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesu­micchā­cārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surā­meraya­majja­pa­mā­daṭṭhānā paṭiviratā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī buddhe aveccap­pasā­dena samannāgatā, dhamme aveccap­pasā­dena samannāgatā, saṃghe aveccap­pasā­dena samannāgatā ariyakantehi sīlehi samannāgatā. Bhagavantaṃ, bhante, āgamma mahāpajāpati gotamī dukkhe nikkankhā, dukkhasamudaye nikkankhā, dukkhanirodhe nikkankhā, duk­kha­nirodha­gāminiyā paṭipadāya nikkankhā. Bhagavāpi, bhante, bahūpakāro mahāpajāpatiyā gotamiyā"ti.


5 "Evametaṃ, ānanda. Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma buddhaṃ saraṇaṃ gato hoti, dhammaṃ saraṇaṃ gato hoti, sanghaṃ saraṇaṃ gato hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ— abhi­vāda­na­pac­cuṭ­ṭhā­na­añjali­kamma­sāmīci­kamma­cīvara­piṇḍa­pāta­se­nāsa­na­gilā­nappac­caya­bhesaj­ja­parik­khā­rā­nuppadā­nena.

6 Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesu­micchā­cārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, surā­meraya­majja­pa­mā­daṭṭhānā paṭivirato hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ—abhi­vāda­na­pac­cuṭ­ṭhā­na­añjali­kamma­sāmīci­kamma­cīvara­piṇḍa­pāta­se­nāsa­na­gilā­nappac­caya­bhesaj­ja­parik­khā­rā­nuppadā­nena.

7 Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma buddhe aveccap­pasā­dena samannāgato hoti, dhamme … sanghe … ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ—abhi­vāda­na­pac­cuṭ­ṭhā­na­añjali­kamma­sāmīci­kamma­cīvara­piṇḍa­pāta­se­nāsa­na­gilā­nappac­caya­bhesaj­ja­parik­khā­rā­nuppadā­nena.

8 Yaṃ hānanda, puggalo puggalaṃ āgamma dukkhe nikkankho hoti, dukkhasamudaye nikkankho hoti, dukkhanirodhe nikkankho hoti, duk­kha­nirodha­gāminiyā paṭipadāya nikkankho hoti, imassānanda, puggalassa iminā puggalena na suppatikāraṃ vadāmi, yadidaṃ—abhi­vāda­na­pac­cuṭ­ṭhā­na­añjali­kamma­sāmīci­kamma­cīvara­piṇḍa­pāta­se­nāsa­na­gilā­nappac­caya­bhesaj­ja­parik­khā­rā­nuppadā­nena.


9 Cuddasa kho panimānanda, pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Katamā cuddasa? Tathāgate arahante sammāsambuddhe dānaṃ deti—ayaṃ paṭhamā pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Pac­ce­ka­sambud­dhe dānaṃ deti—ayaṃ dutiyā pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Tathā­gata­sāvake arahante dānaṃ deti—ayaṃ tatiyā pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Arahat­ta­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne dānaṃ deti—ayaṃ catutthī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Anāgāmissa dānaṃ deti—ayaṃ pañcamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Anāgā­mi­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne dānaṃ deti—ayaṃ chaṭṭhī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sakadāgāmissa dānaṃ deti—ayaṃ sattamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sakadā­gāmi­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne dānaṃ deti—ayaṃ aṭṭhamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sotāpanne dānaṃ deti—ayaṃ navamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Sotā­patti­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne dānaṃ deti –  ayaṃ dasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Bāhirake kāmesu vītarāge dānaṃ deti—ayaṃ ekādasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Puthuj­jana­sīla­vante dānaṃ deti—ayaṃ dvādasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Puthuj­jana­dussīle dānaṃ deti—ayaṃ terasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇā. Tiracchānagate dānaṃ deti—ayaṃ cuddasamī pāṭipuggalikā dakkhiṇāti.

10 Tatrānanda, tiracchānagate dānaṃ datvā sataguṇā dakkhiṇā pāṭikan­khi­tabbā, puthuj­jana­dussīle dānaṃ datvā sahassaguṇā dakkhiṇā pāṭikan­khi­tabbā, puthuj­jana­sīla­vante dānaṃ datvā sata­sahas­sa­guṇā dakkhiṇā pāṭikan­khi­tabbā, bāhirake kāmesu vītarāge dānaṃ datvā koṭi­sata­sahas­sa­guṇā dakkhiṇā pāṭikan­khi­tabbā, sotā­patti­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne dānaṃ datvā asankheyyā appameyyā dakkhiṇā pāṭikan­khi­tabbā, ko pana vādo sotāpanne, ko pana vādo sakadā­gāmi­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne, ko pana vādo sakadāgāmissa, ko pana vādo anāgā­mi­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne, ko pana vādo anāgāmissa, ko pana vādo arahat­ta­phala­sacchi­kiriyāya paṭipanne, ko pana vādo arahante, ko pana vādo pac­ce­ka­sambud­dhe, ko pana vādo tathāgate arahante sammāsambuddhe.

11 Satta kho panimānanda, sanghagatā dakkhiṇā. Katamā satta? Buddhappamukhe ubhatosanghe dānaṃ deti—ayaṃ paṭhamā sanghagatā dakkhiṇā. Tathāgate parinibbute ubhatosanghe dānaṃ deti—ayaṃ dutiyā sanghagatā dakkhiṇā. Bhikkhusanghe dānaṃ deti—ayaṃ tatiyā sanghagatā dakkhiṇā. Bhik­khu­ni­sanghe dānaṃ deti—ayaṃ catutthī sanghagatā dakkhiṇā. ‘Ettakā me bhikkhū ca bhikkhuniyo ca sanghato uddissathā’ti dānaṃ deti—ayaṃ pañcamī sanghagatā dakkhiṇā. ‘Ettakā me bhikkhū sanghato uddissathā’ti dānaṃ deti—ayaṃ chaṭṭhī sanghagatā dakkhiṇā. ‘Ettakā me bhikkhuniyo sanghato uddissathā’ti dānaṃ deti –  ayaṃ sattamī sanghagatā dakkhiṇā.

12 Bhavissanti kho panānanda, anāga­ta­maddhā­naṃ gotrabhuno kāsāvakaṇṭhā dussīlā pāpadhammā. Tesu dussīlesu sanghaṃ uddissa dānaṃ dassanti. Tadāpāhaṃ, ānanda, sanghagataṃ dakkhiṇaṃ asankheyyaṃ appameyyaṃ vadāmi. Na tvevāhaṃ, ānanda, kenaci pariyāyena sanghagatāya dakkhiṇāya pāṭipuggalikaṃ dānaṃ mahap­phala­taraṃ vadāmi.

13 Catasso kho imā, ānanda, dakkhiṇā visuddhiyo. Katamā catasso? Atthānanda, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato. Atthānanda, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato. Atthānanda, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato. Atthānanda, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca.

14 Kathañcānanda, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato? Idhānanda, dāyako hoti sīlavā kalyāṇadhammo, paṭiggāhakā honti dussīlā pāpadhammā—evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.

15 Kathañcānanda, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato? Idhānanda, dāyako hoti dussīlo pāpadhammo, paṭiggāhakā honti sīlavanto kalyāṇadhammā—evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati no dāyakato.

16 Kathañcānanda, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato? Idhānanda, dāyako ca hoti dussīlo pāpadhammo, paṭiggāhakā ca honti dussīlā pāpadhammā –  evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā neva dāyakato visujjhati no paṭiggāhakato.

17 Kathañcānanda, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca? Idhānanda, dāyako ca hoti sīlavā kalyāṇadhammo, paṭiggāhakā ca honti sīlavanto kalyāṇadhammā—evaṃ kho, ānanda, dakkhiṇā dāyakato ceva visujjhati paṭiggāhakato ca. Imā kho, ānanda, catasso dakkhiṇā visuddhiyo"ti.


18 Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā: 

19 "Yo sīlavā dussīlesu dadāti dānaṃ,
Dhammena laddhaṃ supasannacitto;
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
Sā dakkhiṇā dāyakato visujjhati.

20 Yo dussīlo sīlavantesu dadāti dānaṃ,
Adhammena laddhaṃ appasannacitto;
Anabhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
Sā dakkhiṇā paṭiggāhakato visujjhati.


21 Yo dussīlo dussīlesu dadāti dānaṃ,
Adhammena laddhaṃ appasannacitto;
Anabhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
Na taṃ dānaṃ vipulap­phalanti brūmi.

22 Yo sīlavā sīlavantesu dadāti dānaṃ,
Dhammena laddhaṃ supasannacitto;
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
Taṃ ve dānaṃ vipulap­phalanti brūmi.

23 Yo vītarāgo vītarāgesu dadāti dānaṃ,
Dhammena laddhaṃ supasannacitto;
Abhisaddahaṃ kammaphalaṃ uḷāraṃ,
Taṃ ve dānaṃ āmisa­dānā­na­maggan"ti.


­Dak­khi­ṇā­vibhan­ga­suttaṃ niṭṭhitaṃ dvādasamaṃ.

Vibhangavaggo niṭṭhito catuttho.

24 Bhad­dekā­nanda­kac­cāna,
Lomasakan­gi­yāsu­bho;
Mahā­kamma­saḷāya­tana­vibhangā,
Uddesaaraṇā dhātu saccaṃ.

­Dak­khi­ṇā­vibhan­ga­suttanti.